Cartlann Nuachta: 24 Eanáir 2018

Clár Bliana an Chumann Forbartha

An tseachtain seo caite bhí cruinniú ag Coiste an Chumann Forbartha le Clár Oibre don bhliain 2018 a leagan amach. I measc na nithe a socraíodh a chur ar an gClár Oibre don bhliain bhí:

Feile Cultúrtha ar nós Oireachtas Chois Fharraige a reachtáil sa bhFómhar.

Comórtas Scoraíochta idir Bailte a reachtáil ag deireadh na bliana.

Dumhach na Leanbh ar an Teach Mór a athchóiriú.

Leanacht le crocadh na gcomharthaí le ainmneacha na mbóithríní bailte sna hAille agus ar an gCnoc.

Dealbh Mháirtin Uí Chadhain a fháil déanta i bpáirt le Iontaobhas Uí Chadhain.

Leanacht leis an bhfeachtas le leasú a chur ar Acht na Gaeltachta 2012 le go mbeidh toghcháin daonlathacha ann le ionadaithe ón bpobal a thoghadh ar Bhord Údarás na Gaeltachta as seo amach.


AGM an Chomhar Creidmheasa

Comhar CreidmheasaBeidh cruinniú cinn bhliana Chomhar Creidmheasa Cholm Cille ar siúil ar an Máirt seo chugainn, 30 Eanáir, in Ionad an Chrompáin, An Cheathrú Rua, ag a 8.00 i.n.

Ag an gcruinniú tabharfar cuntas ar staid airgeadais an Chomhar Creidmheasa Gaeltachta.

Tá an Comhar Creidmheasa ag fógairt go raibh bliain láidir airgeadais ag an eagraíocht ‘in ainneoin staid dúshlánach na heacnamaíochta’. Shaothraigh an Comhar Creidmheasa ioncam de €1.37 milliún i gcaitheamh na bliana 2016/17 agus bhí farasbarr d’os cionn €390,000 d’ioncam thar chaiteachas don bhliain.

Is fiú €47 milliún an Comhar Creidmheasa. Tugadh amach €5.7 milliún in iasachtaí leis na baill i rith na bliana.

Tabharfar breis eolais ar na hábhair seo ag cruinniú cinn bhliana an Chomhair Creidmheasa agus freagrófar aon cheisteanna atá ag na baill. Bíonn cead ag gach ball freastal ar an gcruinniú cinn bhliana agus ceisteanna a chur faoi rud ar bith a bhaineann le reachtáil an Chomhar Creidmheasa.


Plean Teanga Chois Fharraige

Tá sé socraithe ag Coiste Stiúrtha an Fhóram Pleanála Teanga i gCois Fharraige ollchruinniú den Fhóram a thionól ar an Luan, 5 Feabhra, sa gCrann Taca (ITT) leis an tairiscint is deireannaí ó Údarás na Gaeltachta a phlé is a mheas agus le cinneadh a dhéanamh an mbeidh an Fóram ag glacadh leis an tairiscint nó ag scor.

Tá an tairiscint ó Údarás na Gaeltachta méadaithe ó €100,000 don chéad bhliain go €150,000 agus cead beirt a fhostú in ionad duine amháin. Chomh maith leis sin, tá sé curtha in iúl ag Roinn na Gaeltachta don Fhóram go mbeidh beartais nua á bhfógairt go luath a thacóidh leis an bpleanáil teanga. Tá súil ag Coiste Stiúrtha an Fhóram Pleanála Teanga go mbeidh clár na mbeartas nua fógraithe ag an Roinn roimh 5 Feabhra, le gur féidir a mbeidh sna beartais a chur san áireamh sula ndéanfar cinneadh faoi ghlacadh nó diúltú don tairiscint is deireannaí ó Údarás na Gaeltachta.


Scéim Séarachais an Spidéil

Tá an chuma ar an scéal go bhfuil Uisce Éireann faoi dheireadh ag bogadh ar aghaidh maidir le iarratas pleanála a dhéanamh ar Chomhairle Chontae na Gaillimhe chun ionad cóirithe séarachais a thógáil sa Spidéal. Is fada Comhlacht Forbartha an Spidéil ag éileamh córas ceart séarachais don Spidéal. Bhíodh an Brat Gorm ar an dá thrá sa Spidéal roinnt blianta ó shin, ach níl sé ar cheachtar acu i mbliana, de bharr séarachas nach bhfuil cóiriú déanta air a bheith ag dul isteach sa bhfarraige gar do Thrá na mBan.

Ceaptar go mbeidh cead pleanála don óstán nua 81 seomra leapan ag braith ar chóras séarachais nua a bheith ar fáil sa Spidéal, mar níl an córas atá ann feiliúnach mar nach ndéanann sé aon chóiriú ar an séarachas agus mar go bhfuil na píopaí róshean.

Tá Comhlacht Forbartha an Spidéil ag iarraidh castáil le oifigigh ó Uisce Éireann le fáil amach faoin gcineál ionad cóiriú séarachais atá le tógáil sa Spidéal, cá mbeidh sé lonnaithe agus céard é an plean fadtéarmach a bheadh ag Uisce Éireann i dtaobh méadú píopaí is freastal ar thithe sa gceantar.


Club Leabhar Chois Fharraige

Is ar an gCéadaoin, 14 Feabhra, ag 8.00 i.n., a bheas an chéad tíocht le chéile eile ag Club Leabhar Chois Fharraige. An tráthnóna sin is é An tSraith ar Lár a bheas á phlé. Máirtín Ó Cadhain – an sárscríbhneoir ón gCnocán Glas – a scríobh an leabhar seo, a foilsíodh den chéad uair i 1967. Leabhar gearrscéalta atá ann.

I dTigh Mholly, ar an Lochán Beag, a bheas an tíocht le chéile agus beidh an grúpa CLEAS, Club Leabhar ó Bhaile Locha Riach, ann chomh maith.

Tuilleadh eolais faoin leabhar: An tSraith ar Lár le Máirtín Ó Cadhain


Amhráin agus Dánta Raiftearaí

Tá scéal tagaithe ón teach foilsitheoireachta Futa Fata, go bhfuil an leabhar cáiliúil Amhráin agus Dánta Raiftearaí athchóirithe agus athfhoilsithe. Dúghlas de hÍde a bhailigh na hamhráin atá sa leabhar agus foilsíodh é den chéad uair i 1933.

Seolfar eagrán nua den leabhar, Amhráin agus Dánta Raiftearaí, ag Scoil Gheimhrigh Merriman ar an Satharn seo chugainn, 27 Eanáir, sa Rown Tree Café Bar, áit a thabharfaidh an tOllamh Gearóid Denvir a thuairim meáite ar an leabhar. Chomh maith leis sin, beidh an sár-amhránaí ón Teach Mór ann le roinnt amhrán de chuid Raiftearaí a rá.

Sé an Dr. Nollaig Ó Muraíle a rinne athchóiriú ar an leabhar agus roinneann sé leis an léitheoir an t-eolas fairsing atá aige féin ar fhile mór Chonnachta, ar an teanga a shaothraigh sé agus ar na logainmneacha atá luaite sna hamhráin.

Is seod de leabhar atá ann, foilsithe díreach in am le haghaidh Lá na Leabhar, a bheas ar bun i mbliana ar an 1 Márta.

Tuilleadh eolais faoin leabhar: Amhráin & Dánta Raiftearaí


SPLANC, Spásanna Fágtha

Tá téarma 2 de ranganna, ceardlanna agus imeachtaí faoi lán seol anois ag SPLANC, atá eagraithe ag Tuismitheoirí na Gaeltachta, san ionad atá acu ar chúl na leabharlainne sa gCeathrú Rua. Tá spásanna fós ar roinnt de na ranganna.

I gcás na drámaíochta, tá taispeántas mor na bliana le bheith ar bun ón 23 – 25 Márta i Seanscoil Sailearna, Indreabhán. Tá roinnt páirteanna fós ar fáil sna drámaí do ghasúir óga.

Thosaigh Gligíní, an grúpa spraoi Gaeilge, ar ais an Déardaoin seo caite agus beidh Suathaireacht do Leanaí (Baby Massage) ag tosú go gairid.

Bíonn Ciorcal Comhrá do Theaghlaigh ar mhaith leo Gaeilge a fhoghlaim nó feabhas a chur uirthi ar bun chuile Luan.

Tá an t-eolas ar fáil ón oifig ach glaoch ar an uimhir 091869571 nó tré teachtaireacht a sheoladh ag eolas@nulltuismitheoiri.ie.


Liathróid Láimhe

Éadaoin Nic Dhonncha & Skylyn Ní Mháille Breathnach ó Choláiste Chroí Mhuire, An Spidéal, ar éirigh leo na boinn óir a bhuachaint sa gComórtas Dúbailte Liathróid Láimhe do chailíní (sóisear) iarbhunscoileanna, a reachtáladh i mBóthar na Trá an tseachtain seo caite.

D’éirigh thar barr le baill ó Chumann Liathróid Láimhe Micheál Breathnach sna comórtais 40X20 do scoileanna iarbhunoideachais na Gaillimhe, a reachtáladh i mBóthar na Trá an Déardaoin seo caite. Bhí 10 bonn óir agus 2 bonn airgid ag baill an Chumann ag teacht abhaile.

Seo a leanas na buaiteoirí:

Cathal & Dara Ó Laoire, 1ú áit sa gComórtas Dúbailte Buachaillí 1ú bhliain.

Éadaoin Nic Dhonncha & Skylyn Ní Mháille Breathnach, 1ú áit sa gComórtas Dúbailte Cailíní Sóisear.

Éamonn Ó Laoire & Ruairí Ó Curraoin, 1ú áit sa gComórtas Dúbailte Buachaillí Idirmheánach.

Oisín Ó Cualáin & Ryan Welby, 1ú áit sa gComórtas Dúbailte Buachaillí Sinsearach.

Aoife Nic Dhonnacha, 1ú áit sa gComórtas Cailíní Idirmheánach Singil.

Eimhin Ó Diollúin, 1ú áit sa gComórtas Buachaillí Idirmheán Singil.

Sadhbh Ni Fhlaithearta & Aifric Ní Ghibne, 2ú áit sa gComórtas Dúbailte Cailíní.

Oisín Ó Cualáin agus Ryan Welby ó Choláiste Cholmcille, Indreabhán, ar éirigh leo na boinn óir a bhuachaint sa gComórtas Dúbailte Liathróid Láimhe do bhuachaillí (sinsear) iarbhunscoileanna, a reachtáladh i mBothair na Trá an tseachtain seo caite.


Club Scannán Sailearna

Radharc as an scannán ón Íoslainn, HEARTSTONE, a bheas á thaispeáint i Seanscoil Sailearna ar an Déardaoin seo chugainn, 1 Feabhra, ag tosú ag 8.15pm.

Tá tús á chur anocht, 25 Eanáir, le séasúr nua scannán sa tSeanscoil leis an scannán ‘MARIE CURIE: The Courage of Knowledge’ faoin baneolaí ar éirigh leí dhá dhuais Nobel a bhuachaint ag tús na haoise seo caite.

Anocht (Déardaoin, 25 Eanáir) a cuirfear tús le séasúr nua scannán i Seanscoil Sailearna le scannán spéisiúil faoin mbaneolaí Marie Curie, ar a bronnadh dhá dhuais Nobel ag tús an 20ú aois, mar aitheantas ar a cuid oibre ar an úsáid thairbheach a d’fhéadfaí a bhaint as Radium.

Idir an Déardaoin seo agus an Cháisc, taispeánfar 10 scannán ó thíortha éagsúla ar fud an domhain ar an scáileán mór in Amharclann na Seanscoile.

Seo a leanas liosta na scannán atá roghnaithe don séasúr seo:

25/01/18 – Marie Curie: The Courage of Knowledge

01/02/18 – Heartstone

08/02/18 – Prince of Nothingwood

15/02/18 – Human Flow

22/02/18 – Murdar ag Mám Trasna

01/03/18 – Back to Burgundy

08/03/18 – Insyriated

15/03/18 – Rocky Ros Muc

22/03/18 – Loveless

29/03/18 – In Between

Tosaíonn na scannáin ag 8.15pm gach Déardaoin. Cosnaíonn ballraíocht sa gClub Scannán €35 agus tugann an bhallraíocht cead isteach do gach ceann den 10 scannán sa séasúr. Bíonn ballraíochta ar fáil do lánúin ar €60 agus tá praghas laghdaithe ann do mhic léinn/daoine dífhostaithe ar €30. Is féidir ballraíocht a íoc ag an doras roimh an scannán ar an Déardaoin.

Tá níos mó eolais faoi na scannáin a thaispeánfar le linn an tséasúir, le fáil ar an suíomh www.clubscannan.ie.


24 Eanáir 2018