Cartlann Nuachta: 29 Samhain 2017

29 Samhain 2017


Roghnú Iondaithe ar Bhord an Údaráis

Ní mó ná sásta atá Cumann Forbartha Chois Fharraige leis an mbealach a roghnaíodh ionadaí ó Chomhairle Chontae na Gaillimhe le bheith ar bhord Údarás na Gaeltachta an mhí seo caite. Tá litir gearáin curtha ag an gCumann ag ceannaire Fhianna Fáil, Micheál Martin, faoin ainmniúchán.

Iarrann an litir ar Mhicheál Martin (ar chlé) a chumhacht a úsáid leis an rialtas chun leasú a chur ar an reachtaíocht, le go mbeidh deis ag pobal na Gaeltachta a gcuid ionadaithe féin a roghnú ar Bhord an Údaráis, ós rud é nach féidir brath a thuilleadh ar na comhairleoirí contae le daoine Gaeltachta a chur ar an mbord.

Shocraigh comhairleoirí Fhianna Fáil an mhí seo caite an comhairleoir Séamas Walsh, as Uachtar Ard, a ainmniú ar Bhord an Údaráis. Tuigtear go mbeidh sé ar an mbord ar feadh leath den téarma agus go mbeidh an comhairleoir Noel Thomas le cur ina áit leath bhealach tríd an téarma.

Deireann an litir a seoladh ag Micheál Martin nach leas na Gaeltachta a bhí mar bhunchúis ag comhairleoirí Fhianna Fáil duine a roghnú nach bhfuil cónaí air sa nGaeltacht agus go mbreathnaítear ar an gceapachán mar fhábhar polaitiúl thar aon rud eile.

Tuigtear gur rinneadh ceapachán i Maigh Eo chomh maith den chineál céanna, sa méad is gur roghnaíodh John Caulfield ó Kilkelly, comhairleoir de chuid Fhianna Fáil, fear as ceantar Clár Clainne Mhuiris, le bheith mar ionadaí do Ghaeltachtaí Mhaigh Eo ar Bhord an Údaráis, cé nach raibh sé ráite riamh faoi gur léirigh sé aon spéis i gcúrsaí Gaeltachta beag ná mór.


BISEACH 2017

Is beag cóip den iris BISEACH 2017 atá fágtha faoi am seo. Tá an iris díolta amach i roinnt de na siopaí i gCois Fharraige agus níl aon cheann fágtha eile ag an gCumann Forbartha le cur sna siopaí ag an bpointe seo.

Cumann Forbartha Chois Fharraige a fhoilsíonn BISEACH go bliantúil, le cúnamh deontais ón Roinn Oidhreacht, Cultúir agus Gaeltachta.

Eagrán speisialta atá ann i mbliana mar go bhfuil sé 50 bliain ó foilsíodh an chéad eagrán den iris i 1967.

In eagrán na bliana seo tá meascán breá ábhar ann agus neart grianghrafanna, idir sean agus nua. Tá stair na háite ann, idir alt ar Mhuirísigh an Spidéil, scríofa ag Seán Ó Neachtain, agus alt ó Lochlainn Ó Tuairisg faoi mhuintir Mhic Ghiolla Phádraig, dream mór le rá tráth a thug an t-ainm don baile fearann An Teach Mór.

Tá alt san iris chomh maith, bunaithe ar agallamh a cuireadh ar Phríomhfheidhmeannach nua-cheapaithe ar Údarás na Gaeltachta, Micheál Ó hÉanaigh, arb as Boston, Cárna agus An Lochán Beag é.


Scléip sa Taibhdhearc

Róise Nic Dhonnagáin ó Choláiste Chroí Mhuire, An Spidéal, ag glacadh páirt sa mbabhta réigiúnach den chomórtas SCLÉIP 2018, a reachtáladh i nGaillimh an tseachtain seo caite.

Bhí neart iomaitheoirí ó Chois Fharraige páirteach sa gcomórtas Scléip 2018 a bhí ar bun i dTaibhdhearc na Gaillimhe an tseachtain seo caite. Gael Linn a eagraíonn an comórtas tallainne do iarbhunscoileanna lán-Ghaeilge agus Gaeltachta, le réamhbhabhtaí ar fud na tíre. Bhí grúpa ceoil ó Choláiste Chroí Mhuire, An Spidéal, páirteach sa gcomórtas ach, cé go raibh siad an-mhaith, níor éirigh leo fáil tríd i mbliana go dtí an chéad bhabhta eile.

Ach bhí beirt bhuaiteoir ó Chois Fharraige atá tríd go dtí an craobhchomórtas: Ruby Ní Chuinn ó Leitir Peic, ar éirigh leí sa gcomórtas ceol comhaimseartha aonair (sóisear) agus Róisín Seoighe ó Ros a’ Mhíl, a tháinig sa gcéad áit sa gcomórtas amhránaíocht aonair comhaimseartha le féintionlacan (sinsear). Tá Ruby ag freastal ar Choláiste na Coiribe i nGaillimh agus tá Róisín ag freastal ar Scoil Chuimsitheach Chiaráin, An Cheathrú Rua.

Beidh an craobhchomórtas ar bun i mBaile Átha Cliath ag deireadh Eanáir 2018.

Róisín Seoighe ó Ros a’ Mhíl, buaiteoir sa gcomórtas amhránaíochta aonair chomhairseartha le tionlacan, sa mbabhta réigiúnach den chomórtas SCLÉIP 2018, a reachtáladh i nGaillimh an tseachtain seo caite.

Tá Róisín ag freastal ar Scoil Chuimsitheach Chiaráin, An Cheathrú Rua.


Litir Chuig Santaí

Tá Tuismitheoirí na Gaeltachta le cúnamh a thabhairt arís i mbliana do Daidí na Nollag agus litreacha ó ghasúir Chonamara a chruinniú le chéile le cur chuige in am, le go mbeidh sé in ann iad a fhreagairt.

Níl le déanamh ach an litir a chur sa bpost agus é a sheoladh ag ‘Litir chuig Santaí’, f/ch Tuismitheoirí na Gaeltachta, An Cheathrú Rua, Co na Gaillimhe.

Is breá le Santaí litreacha i nGaeilge a fháil ó ghasúir na Gaeltachta. Iarrtar ar thuismitheoirí a chinntiú go mbíonn stampa ar an litir agus ainm agus seoladh na ngasúr ar an litir chomh maith, sa gcaoi is nach mbeidh mearbhall ar Dhaidí na Nollag.


BIONGÓ Mór na Nollag

Bingo!

Beidh Biongó mór na Nollag ar bun seachtain ón Aoine, 8 Nollaig, i Scoil Sailearna, Indreabhán, ag tosaí ag a 8.00 i.n. Tá an oíche biongó seo eagraithe ag Cumann Liathróid Láimhe Micheál Breathnach ar mhaithe le himreoirí an chumainn atá ag dul go dtí an Comórtas Domhanda i Minnesota an Lúnasa seo chugainn. €500 atá sa bpota óir, chomh maith le neart duaiseanna don raifil ar an oíche.


Club na bhFoghlaimeoirí

An grúpa ó Chlub Foghlaimeoirí Ghaeilge Chois Fharraige a léireoidh an dráma Uaigneas na Nollag, scríofa ag Máirín Mhic Lochlainn, i dTigh Giblin ar an Satharn seo chugainn, 2 Nollaig.

Beidh Ceolchoirm Bhliantúil na Nollag ar bun ag Club Foghlaimeoirí Gaeilge Chois Fharraige ar an Satharn seo chugainn, 2 Nollaig, i dTigh Giblin ar an Spidéal.

Tosóidh an oíche le dráma gearr, Uaigneas na Nollag, a scríobh Máirtín Mhic Lochlainn agus siad na foghlaimeoirí a bheas páirteach ann.

Ina dhiaidh sin, beidh poirt agus amhráin ó Ghrúpa na bhFoghlaimeoirí Ceoil agus a gcuid aíonna: Máire Nic Fhinn, Des Geraghty, Caoimhín Ó Sé, Enda McCabe, Gearóid Ó Murchú, Treasa Ní Cheannabháin agus an boscadóir cumasach ón Spidéal, Steve Sweeney.

Mar is iondúil le hócáidí an Chlub Gaeilge, ní bheidh aon táille ann, ach beidh fáilte roimh shíntiúis, beag nó mór. Beidh crannchur ann i gcaitheamh na hoíche chomh maith.


Scannán ón Iaráin sa tSeanscoil

Radharc as INVERSION, sárscannán ón Iaráin a bheas á thaispeáint an Déardaoin seo, 30 Samhain, i Seanscoil Sailearna, Indreabhán, ag tosaí ag 8.15pm.

Ar an Déardaoin seo, 30 Samhain, beidh an scannán INVERSION á thaispeáint i Seanscoil Sailearna, ag tosú ag 8.15pm.

Scéal atá ann faoi bhean óg shingil ó Tehran atá ag iarraidh a mianta a leanacht, neamhspléach ar a teaghlach, ach tógann sé sin go leor misnigh san Iaráin.

De ghnáth bíonn na scannáin ón Iaráin a thaispeántar sa tSeanscoil ar ardchaighdeán agus léiríonn siad cé mar a bhíonn an saol ag gnáthdhaoine, i bPoblacht Islamach.


An Ghaeltacht agus Gaillimh 2020

Ar an Máirt seo chugainn, 5 Nollaig, beidh an chéad chruinniú eile ag An Ghaeltacht 2020 sa ionad Splanc atá ag Tuismitheoirí na Gaeltachta ar an gCeathrú Rua ag tosú ag 7.30pm.

Mar a socraíodh ag an gcruinniú tionscnaimh roinnt seachtainí ó shin, a tionóladh i Seanscoil Sailearna faoi scáth Chumann Forbartha Chois Fharraige, socraíodh gur gá an feasacht ar an nGaeltacht a ardú, le go mbeidh Gaeltacht Chonamara lárnach i nGaillimh 2020, nuair a bheas Cathair agus Contae na Gaillimhe mar Phríomhcheantar Chultúir na hEorpa.


‘Polar Express’ sa tSeanscoil

Ar an Domhnach seo chugainn, 3 Nollaig, beidh an Cinema Gaelach ag filleadh ar Sheanscoil Sailearna, nuair a thaispeánfar leagan Gaeilge den scannán iontach THE POLAR EXPRESS.

Tá an Cinema Gaelach eagraithe ag Tuismitheoirí na Gaeltachta i comhar le Club Scannán Sailearna agus le TG4, le maoiniú ó Roinn na Gaeltachta agus ó Údarás na Gaeltachta.

Tá an ócáid saor in aisce, ach ní mhór ticéad a chur in áirithe roimhré tré ríomhphost a sheoladh ag eolas@nulltuismitheoiri.com nó glaoch ar an uimhir 091 869571.


Féile Chóilín Cliseam

An Déardaoin seo a bheas Féile Chóilín Cliseam ar bun i dTír na nÓg, Indreabhán, agus ag leanacht ar aghaidh go dtí an Domhnach.

Seo thíos clár na n-imeachtaí:

Caitheamh Saighid: 8.00pm, Déardaoin, 30 Samhain.

 

Comórtas Púil: 8.00pm, Aoine, 1 Nollaig.

 

Comórtas Caitheamh Cruife: 2.00pm, Domhnach, 3 Nollaig.

 

Comórtas Amhránaíochta f16: 4.00pm, Domhnach, 3 Nollaig.

 

Damhsa ar an Sean-Nós f16: 8.00pm, Domhnach, 3 Nollaig.

Eagraítear an fhéile go bliantúil i gcuimhne ar Chóilín Cliseam, amhránaí ar an Sean-Nós, ón gCaisleán, Indreabhán.


Cluiche Mór Peile do Na Breathnaigh

Cumann Mícheál Breathnach

Ar an Satharn seo chugainn beidh cluiche cinniúnach á imirt ag foireann sinsir peile Chumann Micheál Breathnach in aghaidh Kilconly. Le fanacht sa ngrád sinsir an chéad bhliain eile beidh ar pheileadóirí Chois Fharraige an cluiche a bhuachaint, mar seo é an cluiche a shocróidh cén fhoireann sinsir peile atá le dícháiliú agus a bheas ag imirt sa ngrád Idirmheánach an chéad bhliain eile.

Bhí sé de mhí-ádh ar Chumann Micheál Breathnach gur gortaíodh an t-imreoir chontae, Fiontán Ó Curraoin, le linn an chluiche leathcheannais dícháilithe in aghaidh na Ceathrú Rua ar an Satharn, 28 Deireadh Fómhair, agus nach mbeidh sé ar ais go ceann píosa.

Imreofar an cluiche dícháilithe ar an Satharn seo chugainn ag 2.00pm, ach níl ionad socraithe fós agus an colún seo á scríobh.


Torthaí Spóirt

Sacar (Sóisear): Cois Fharraige 5, Bleá ‘n Rí B 1.

Peil (Sinsir): Ml Breathnach 3 – 8, Baile an Chláir 2 – 13.


29 Samhain 2017