Cartlann Nuachta: 31 Eanáir 2018

Plean Teanga – Cruinniú Curtha Siar

Tá an cruinniú a bhí le bheith ag Fóram Chois Fharraige um Phleanáil Teanga ar an Luan seo chugainn curtha siar, mar nach bhfuil aon scéal tagaithe ón Roinn Cultúir Oidhreachta agus Gaeltachta faoi na beartais tacaíochta, a bhí le fógairt ‘go luath san athbhliain’, mar a tugadh le fios i litir a seoladh ag an bhFóram roimh an Nollaig.

Dúradh sa litir go mbeadh an t-allúntas bliantúil le haghaidh Plean Teanga Chois Fharraige, le ardú go €150,000 agus go mbeadh cead an dara duine a fhostú, leis an bplean a chur i bhfeidhm.

Tugadh le tuiscint chomh maith go bhfuil an Roinn ag obair ar chlár de ‘bheartais bhreise shonracha’ a thacóidh leis an bpróiséas pleanáil teanga agus go mbeidh an clár oibre sin á fhógairt go luath sa mbliain nua.

Ar an mbonn sin socraíodh cruinniú den Fhóram Pleanála Teanga, ina iomlán, a thabhairt le chéile ar an Luan seo chugainn, 5 Feabhra, le cinneadh a dhéanamh ar cheart glacadh leis an tairiscint nua agus dul ar aghaidh le Plean Teanga Chois Fharraige a chur i bhfeidhm, nó ar cheart diúltiú dhó agus an Fóram a scor.

Ach nach mbeidh ar chumas na Roinne mioneolas a thabhairt faoi na scéimeanna tacaíochta nua atá á mbeartú go ceann tamaill eile. Gan an t-eolas sin ar fáil socraíodh an cruinniú den Fhóram iomlán, bhí le bheith ann ar an Luan seo chugainn, a chur siar, le deis a thabhairt don Roinn na beartais tacaíochta breise a fhógairt.

Níl aon dáta cinnte socraithe don chruinniú fós ach ceaptar go mbeidh sé ar bun am éicint tús mí na Márta.


Torthaí Ghlór na nGael

Fógraíodh duaiseanna Ghlór na nGael don bhliain 2017 an Aoine seo caite ar an gclár Iris Aniar (RnaG) agus bhí deáscéal ann do dhá ghrúpa i nGaeltacht Chonamara.

D’éirigh le Comharchumann Mhic Dara, An Cheathrú Rua, an phríomhdhuais i rannóg na Gaeltachta a bhuachaint ar fiú €4,000 é, agus bhí Cumann Forbartha Chois Fharraige sa darna áit sa rannóg chéanna, le duais ar fiú €3,000 é.

Beidh €1,500 eile le fáil ag Comharchumann Mhic Dara, mar go bhfuil duais Chomhairle Chontae na Gaillimhe buaite chomh maith ag an gComharchumann.

Beidh Comharchumann Mhic Dara san iomaíocht don phríomhdhuais, ar fiú €20,000 é, le dhá ghrúpa Gaeilge ó Thuaisceart Éireann: Glór na Móna, Béal Feirste, agus Coiste Forbartha Charn Tóchair, Co Dhoire. Fógrófar buaiteoir na príomhdhuaise ag ócáid bronnta na nduaiseanna in Áth Luain ar an 10 Márta.

Is ar Chumann Forbartha Chois Fharraige a bronnadh príomhdhuais Ghlór na nGael don bhliain 2016.

Buaiteoirí Ghlór na nGael 2016 – Cumann Forbartha Chois Fharraige.


Cruinniú Chinn Bhliana an Chomhar Creidmheasa

Comhar CreidmheasaAr an Máirt seo caite, reáchtáladh Cruinniú Cinn Bhliana Chomhar Creidmheasa Cholmcille ar an gCrompán sa gCeathrú Rua. Freastalaíonn an Comhar Creidmheasa ar an gceantar ó na Forbacha siar go Leitir Mealláin, le oifigí ar an gCnoc agus ar an gCeathrú Rua.

Tuairiscíodh ag an gCruinniú Cinn Bhliana go raibh raibh fás tagaithe ar líon na n-iasachtaí atá tugtha amach ag Comhar Creidmheasa Cholmcille. Tugadh amach €5.7 milliún ar iasachtaí nua i gcaitheamh na bliana, méadú beag ar an €5.6 milliún a tugadh amach an bhliain roimhe. Ina iomlán, bhí €10.3 milliún amuigh ar iasacht ar an 30 Meán Fómhair 2017. Tá méadú suntasach sna scaireanna ó €37 milliún i 2016 go €39 milliún i 2017. Is fiú anois thart ar €47 milliún an Comhar Creidmheasa, nuair atá gach rud tógtha san áireamh.

Rinne an Comhar Creidmheasa brabach de €396,889 i 2017, i gcomparáid le brabach de €402,615 sa mbliain 2016. Tá an brabach ag titim le roinnt blianta anuas de bharr titim sna rátaí úis atá ar fáil ar infheistíochtaí. Thit an t-ioncam infheistíochta beagán le cois €80,000 sa mbliain 2017. Ach ar an láimh eile, tá ardú de bheagnach €65,000 ar an ioncam ón ús ar iasachtaí atá tugtha amach le baill.

Tá beagnach 9,000 ball ag Comhar Creidmheas Cholmchille, a fhreastalaíonn ar an gceantar idir Na Forbacha go Leitir Mealláin agus ceantar na Ceathrú Rua san áireamh. Fógraíodh go mbeadh díbhinn de 0.15% le saothrú ar na scaranna ag na baill don bhliain 2017. Is laghdú é sin ar an díbhinn de 0.25% a bhí ann don bhliain 2016.

Fógraíodh chomh maith go mbeadh táille de €1.50 á ghearradh as seo amach ar sheiceanna a ullmhú do bhaill. Bhíodh an tseirbhís sin ar fáil saor in aisce go dtí seo.


Seisiún Ceoil ar Mhaithe le Croílíne

Croílíne Chois FharraigeAr an Satharn seo chugainn, 3 Feabhra, beidh ceoltóirí ó ‘Alternative Sessions, An Spidéal’ ag teacht le chéile ar mhaithe le Croílíne Chois Fharraige thuas staighre Tigh Ghiblin, An Spidéal.

Níl bheidh aon táille ar an doras, ach iarrtar orthu siúd atá ag freastal sintiús a thabhairt ar an oíche. Beidh an t-airgead ar fad a bhaileofar á thabhairt don eagraíocht Croílíne, agus úsáidfear é chun cothabháil a dhéanamh ar na dífhibrileoirí idir Na Forbacha agus Ros A Mhíl, agus chun traenáil a chuir ar fáil do na chéad fhreagroirí áitiúla. Reachtálfar raifil ar an oíche chomh maith le beagán eile airgid a chruinniú.

Tosóidh an oíche ag 9.30pm.

Tá tuilleadh eolais le fáil ar an suíomh idirlíon www.croílíne.com nó is féidir breathnú ar an leathanach Facebook atá ag Alternative Sessions.


Scannán ón Íoslainn Anocht

Radharc as an scannán HEARTSTONE a bheas á thaispeáint i Seanscoil Sailearna an Déardaoin seo chugainn, 1 Feabhra, ag tosaí ag 8.15pm.

Scannán ón Íoslainn a beidh á thaispeáint i Seanscoil Sailearna, Indreabhán, anocht ag 8.15pm.

HEARTSTONE is teideal don scannán atá suite i mbaile beag iascaigh san Íoslainn le linn an tsamhraidh. Baineann scéal an scannáin le beirt bhuachaillí sna déaga ar dhlúthchairde iad, ach tá duine acu ag cur spéise i gcailín agus tá an buachaill eile trína chéile.

D’éirigh leis an scannán seo go leor duaiseanna a bhuachaint sna féilte scannán idirnáisiúnta.

Tá ballraíocht sa gClub Scannán ar fáil i gcónaí ar €35 (€30), a thugann cead isteach do dheich scannán idir seo agus an Cháisc. Ní gá ballraíocht a thógáil le dul ag na scannáin. Is féidir €8 (€7) a íoc ar an doras le dul ag scannán amháin.

Is féidir níos mó eolais a fháil faoin scannán agus blaiseadh bheag a fheiceáil dhó ach dul ag an suíomh WWW.CLUBSCANNAN.IE.


Cruinniú faoi Ghaillimh 2020

Beidh cruinniú tábhachtach faoi Ghaillimh 2020 ar bun ar an Luan, 12 Feabhra, san ITT (Crann Taca) ar an gCnoc, Indreabhán, le eolas a thabhairt faoin scéim maoinithe ar a dtugtar Bailte Beaga–Smaointe Móra.

Mar is eol do chách faoin am seo, beidh Gaillimhe ina Phríomhchathair Chultúír na hEorpa in 2020. I rith na bliana sin reachtálfar na céadta tionscadail agus ócáidí cultúrtha is ealaíne ar fud an chontae. Tá súil leis na sluaite tíocht ar chuairt go Contae na Gaillimhe.

Is féidir le grúpaí pobail i gCathair nó i gContae na Gaillimhe iarratas a dhéanamh ar chúnamh airgid le tionscadail cultúir/ealaíona a chur ar bun. Tá deontais idir €1,000 agus €20,000 á gcur ar fáil le gur féidir le grúpaí pobail na smaointe atá acu a fhíorú.

An sprioc atá ag Bailte Beaga–Smaointe Móra meitheal a thabhairt le chéile de ghrúpaí pobail is ealaíontóirí, a mbeidh fíorspiorad is mórtas pobail ag baint leis, ag comhoibriú ar thionscadal cruthaitheach mar chuid de chlár oibre Gaillimh 2020.

Beidh dhá bhabhta maoinithe ag Bailte Beaga–Smaointe Móra as seo go ceann dhá bhliain. Glacfar le iarratais don chéad bhabhta maoinithe go dtí 20 Márta, 2020. Le iarratas a dhéanamh, níl le déanamh ach logáil isteach ar www.Galway2020.ie agus cliceáil ar an nasc chuig Small Towns–Big Ideas, nó cuir scéala chuig Gaillimh 2020 ar an ríomhphost ag smalltownsbigideas@nullgalway2020.ie

Tá grúpa poiblí Facebook ag AnGhaeltacht2020 a bheas in úsáid le eolas a scaipeadh sa nGaeltacht. Níl le déanamh ach an nasc seo thíos a úsáid https://www.facebook.com/groups/148466635905576


Comórtas Díospóireachta Uí Chadhain

Foireann shinsearach Choláiste Chroí Mhuire, An Spidéal, a ghlac páirt i gCraobh na hÉireann de chuid Comórtas Díospóireachta Uí Chadhain, Gael Linn 2018, in Óstán an Lucan Spa, Baile Átha Cliath, ar an gCéadaoin, 24 Eanáir 2018.

Sa bpictiúr ó chlé: Antoine Ó Coileáin, Príomhfheidhmeannach Ghael Linn, Tríona Uí Mhurchú, múinteoir; na scoláirí Aisling Ní Chonghaile, Siobhán Ní Neachtain agus Líadh Robertson agus aoichainteoir na hócáide, Joe Mag Raollaigh, tuairisceoir nuachta RTÉ.

Tugann na Mórmheáin-chumarsáide in Éirinn Léargas Cruinn ar a bhFuil ag Tarlú!’ an t-ábhar tráthúil a pléadh sa gcraobh shinsearach de chomórtas díospóireachta Gael Linn, a reachtáladh i Leamhchán an tseachtain seo caite. Bhí briatharchath bríomhar idir fhoirne ó Choláiste Chroí Mhuire, An Spidéal, Coláiste Eoin, Baile Átha Cliath, Pobalscoil Ghaoth Dobhair agus ó Scoil Chuimsitheach Chiaráin, An Cheathrú Rua. Is beag a bhí idir na foirne, ach sa deireadh bhí an bua ag foireann Ghaoth Dobhair agus bronnadh an corn agus duais de luach €1,000 ar an bhfoireann. Níor tháinig foireann an Spidéil abhaile folamh, mar gur bronnadh duais de luach €250 orthu, mar a bronnadh ar gach fhoireann a bhí páirteach sa gcomótas.

Scoil Chuimsitheach Chiaráin, An Cheathrú Rua, a thug an phríomhdhuais agus an buanchorn ar ais go Conamara sa gcomórtas sóisear. ‘Anois an tAm dár gcuid Eisimirceach Filleadh Abhaile go hÉirinn!’ an rún a bhí le plé. Bhíodar in aghaidh foirne ó Choláiste Oiriall, Muineachán, agus ó Phobalscoil Chorca Dhuibhne agus Ghaelcholáiste Dhoire, Dún Geimhin, agus ó Scoil Chuimsitheach Chiaráin, An Cheathrú Rua, ina choinne. Colm Mac Donncha, Anna Nic Dhonncha agus Caoimhe Ní Thuathail a bhí ar fhoireann na Ceathrú Rua, scoil a bhfuil líon mór comórtais díospóireachta buaite aige le blianta beaga anuas. Chomhghairdeachas leo.


Cois Fharraige Chun Cinn

Tá foireann sacair Chois Fharraige ar bharr an tábla i Sraith na Gaillimhe (Roinn 3) agus iad trí phointe chun cinn ar Dynamo Blues ó Thuama, foireann a bhfuil cluiche amháin sa mbreis le imirt acu.

Dé Domhnaigh seo caite bhí bua maith ag Cois Fharraige sa gcéad bhabhta de Chorn Joe Ryan, leis an scór 1 – 0. Ba é Chris Ó Biadha, ón mBóthar Buí, a scóráil an cúl. Imríodh an cluiche sa gCeathrú Rua.


31 Eanáir 2018