Cartlann Nuachta: 1 Márta 2023

Cochailín Dearg

Gasúir sna Naíonáin Bheaga agus sna Naíonáin Mhóra, Scoil Cholmcille, Ros a’ Mhíl, a chuir an dráma Cochailín Dearg ar stáitse in Amharclann na Gaillimhe le gairid, mar chuid de Choirm 2023, eagraithe ag Gael Linn. Bronnadh dhá ghradam ar an scoil.


Comórtas Ghlór na nGael

Moltóireacht Ghlór na nGael 2023

An grúpa ó Chois Fharraige a chas le oifigigh ó Ghlór na nGael ag an moltóireacht mí Eanáir seo caite. Chun tosaigh: Máire Áine Mhic Dhonncha, Mamie Ní Chualáin ón gCumann Forbartha; Odi Ní Chéillachair, Taisce Chois Fharraige.

Ar chúl: Neasa Nic Dhonnacha agus Fionnán Ó Coistealbha ó Cheoltóirí Óga Chois Fharraige; Donncha Ó hÉallaithe ón gCumann Forbartha; Caitríona Ní Fhionnachta, Scoil Sailearna; Máire Ní Neachtain ón bhFóram Pleanála Teanga; Eoghain Mac Cormaic agus Colm Ó Neasa ó Ghlór na nGael.

Is ar an gclár Iris Aniar a fógraíodh na buaiteoirí i gcomórtas Ghlór na nGael don bhliain 2022. D’éirigh le dhá eagraíocht i gConamara duaiseanna a bhuachan: Comharchumann Cuigéil, a chroch leo duais Chomhairle Chontae na Gaillimhe ar fiú €1,500 é agus ba é Cumann Forbartha Chois Fharraige a tháinig sa gcéad áit i Réimse an Óige, duais ar fiú €3,000 é.

Ag labhairt dhó ar Iris Aniar ar an Luan, dúirt Donncha Ó hÉallaithe ó Chumann Forbartha Chois Fharraige go raibh na moltóirí an-tógtha leis an méid oibre atá á dhéanamh ar son óige an cheantair ag eagraíochtaí cosúil le Ceoltóirí Óga Chois Fharraige agus ag na heagraíochtaí spóirt.

Is ag ócáid in Ard Mhacha ar an 15 Aibreán a fhógrófar cén coiste a bheas roghnaithe i mbliana leis an bpríomhdhuais náisiúnta a bhuachan, duais ar fiú €15,000 don cheantar a roghnófar.


Oíche Eolais faoin Dúlra

Dúlra Chois Fharraige

[Cearta: Seathrún Ó Tuairisg]

Beidh oíche eolais faoin dúlra agus faoin mbithéagsúlacht ar siúl ar an Déardaoin seo chugainn, 9ú Márta 2023, ar an Tulach sa bPota Café, ag tosú ag 7.00pm. Tá an oíche eagraithe ag Grúpa Oibre na Coille, fo-choiste de chuid Chumann Forbartha Chois Fharraige.

’Sé an aidhm atá ag an ócáid ná an pobal a thabhairt le chéile chun eolas a roinnt faoi shaibhreas dúlra an cheantair, faoi thábhacht na bithéagsúlachta agus faoi na bealaigh ar féidir a bheith gníomhach ar son na bithéagsúlachta.

Beidh an t-éiceolaí Piaras Ó Giobúin ann chun labhairt faoin gcaoi le tabhairt faoi phlean bithéagsúlachta a réiteach do cheantar. Beidh leabhráin is bileogaí eolais le fáil chomh maith le féiríní beaga.

Beidh cuireadh ag dul amach do scoileanna an cheantair beirt dalta a ainmniú mar ionadaithe ón scoil le eolas a bhailiú le plean bithéagsúlachta a chruthú ina scoil féin.

Tá fáilte roimh chách, daoine ar bheagán eolais faoi dúlra an cheantair chomh maith le daoine a bhfuil spéis acu ann le fada.


Aighneas Uisce Bholuisce

UisceCéadaoin na seachtaine seo, 1 Márta, tá cruinniú poiblí i gColáiste Chonnacht ‘faoi thodhchaí soláthar uisce Chois Fharraige’, eagraithe ag Coiste Cosanta Soláthraithe Uisce Loch Bhoth Loiscthe, atá imníoch faoi na himpleachtaí do úinéirí talún, má bhíonn méadú mór ar an éileamh ar uisce a thógáil ón loch, i bhfad níos mó ná mar a bhí i gceist i dtosach.

Ag labhairt dhó ar Adhmhaidin (RnaG), dúirt Morgan Ó Conchubhair, urlabhraí an Choiste Cosanta, go raibh an loch faoi bhrú cheana agus go bhfuil feilméirí agus úinéirí talún thíos leis. Dúirt sé freisin go bhféadfadh impleachtaí a bheith ann don dúlra agus do shábháilteacht daoine dá gcaithfí níos mó uisce a sholáthar ón loch.

Faoin bplean atá ag Uisce Éireann bheadh sé i gceist go mbeadh an soláthar uisce don Cheathrú Rua, do Cheantar na nOileán agus do Ros Muc á chur ar fáil ó Scéim an Spidéil.


‘Murdar’ ar an Lochán Beag le Plé

Cogadh na Saoirse i gCois Fharraige

Tá roinnt imeachtaí le bheith ar bun i gCois Fharraige le linn Seachtain na Gaeilge atá á eagrú ag Conradh na Gaeilge le urraíocht ó Energia. Ar cheann de na himeachtaí beidh plé ar an leabhar nua a scríobh Peadar Ó Máille dar teideal ‘MURDAR’ AR AN LOCHÁN BEAG’, ina dhéantar cíoradh ar gach ar bhain le eachtra a tharla in aige le Tigh Mholly ar an Lochán Beag, Feabhra na bliana 1919, nuair a ionsaíodh beirt dheartháir ag siúl abhaile ón teach tábhairne. Fuair duine acu, Pádraig Ó Droighneán, bás san ospidéal i nGaillimh tamall gearr i ndiaidh an eachtra. Cuireadh i leith Peadar Ó Máille, athair an údair, gurbh é a scaoil an t-urchar a ba chúis le bás an Droighneánaigh agus chuaigh sé i bhfolach.

Beidh an leabhar á phlé ag seisiún atá eagraithe ag Club Leabhar Chois Fharraige ar an gCéadaoin, 15 Márta, i dTigh Mholly, ag tosú ag 8.00pm. Beidh údar an leabhair, Peadar Ó Máille, i láthair chomh maith leis an staraí Cormac Ó Comhraí, fear a bhfuil leabhar scríofa aige faoi Chogadh na Saoirse i gConamara, SA BHEARNA BHAOIL (CIC). Tá an leabhar ‘MURDAR’ AR AN LOCHÁN BEAG (CIC) le fáil ó Chló Iar-Chonnacht sa Spidéal.


THE ORDINARIES sa tSeanscoil

Club Scannán - Ordinaries

Scannán nua ón nGearmáin, den teideal THE ORDINARIES, a bheas á thaispeáint ar an Déardaoin seo, 2 Márta, i Seanscoil Sailearna ag tosú ag 8.15pm. Scéal faoi aisteoir a fhaigheann seans ar phríomhpháirt i scannáin faoi dheireadh, ach téann rudaí ina coinne agus de réir a chéile brúitear amach ar an imeall í. Is mar chuid de chamchuairt náisiúnta atá an scannán, eagraithe mar chuid den Dublin International Film Festival.

An tseachtain seo chugainn i Seanscoil Sailearna, mar chuid de imeachtaí Seachtain na Gaeilge, beidh an scannán faoin scríbhneoir Doireann Ní Ghríofa á thaispeáint i Seanscoil Sailearna. Plé pearsanta atá sa scannán faisnéise AISLING TRÍ NÉALLAIBH ar na cuimhní atá ag Doireann agus an mhistéir a bhaineann leis an gcruthaitheacht.

Daoine nach baill iad, is féidir leo ticéad a fháil don scannán ach dul ag an suíomh WWW.CLUBSCANNAN.IE, nó is féidir íoc isteach ag an doras ar an oíche chomh maith.

Aisling Trí Néallaibh

Radharc as an scannán AISLING TRÍ NÉALLAIBH a bheas á thaispeáint ar an Déardaoin 8 Márta, i Seanscoil Sailearna, Indreabhán, mar chuid de imeachtaí ar chlár Seachtain na Gaeilge.


Cumann Micheál Breathnach

Cumann Mícheál BreathnachIs in Óstán Chois Fharraige sna Forbacha a bheas Oíche Shóisialta ag Cumann Micheál Breathnach seachtain ón Aoine seo, 10 Márta. Beidh dinnéar, beidh bronnadh, beidh ceol, craic agus spraoi ann. Tá na ticéid le ceannach anois ar líne ar €45 an ceann.

Dála an scéil, tá an clárú do Chumann Micheál Breathnach don bhliain 2023 oscailte anois. Caithfidh gach imreoir a bheith cláraithe don bhliain 2023 sula dtabharfar cead traenála agus imeartha dóibh. Ní foláir go mbeadh ar a laghad tuismitheoir/caomhnóir amháin cláraithe mar bhall den chumann i gcás imreoir ar bith faoi bhun 18 bliain d’aois. Tá míle fáilte roimh ghasúir a rugadh i 2017 (sé bliana d’aois i mbliana), nó roimhe, clárú leis an gclub.

Bhí tús maith ag séasúr peile na mBreathnach nuair a bhí dhá chúilín le spáráil ag foireann sóisearach na mBreathnaigh ar An Spidéal i gCorn Cahill a imríodh ar Pháirc an Chnoic, Dé Sathairn seo caite.


Postanna Cúram Leanaí san ITT

Tá an ITT/An Crann Taca in Indreabhán, Co. na Gaillimhe, ag lorg iarratas faoi láthair do phost an Leas-Bhainisteora Cúraim Leanaí agus do phost an Riarthóra Airgeadais & Oifige. Fáilteofar freisin roimh iarratais ar phoist lánaimseartha agus pháirtaimseartha mar oibrithe luathbhlianta. Tá tuilleadh eolais ar fáil ach glaoch ar an uimhir 091 593132, nó ríomhphost a sheoladh chuig ittancranntaca@nullgmail.com.


Amhránaíocht ar an Sean-Nós

An Déardaoin seo, 2 Márta, i dTigh Chualáin ar an gCoill Rua, beidh seisiún amhránaíochta ar an Sean-Nós ar bun, idir 7.30 agus 9.00pm, eagraithe ag Fóram Chois Fharraige um Pleanáil Teanga. Fáilte roimh amhránaithe agus roimh éisteoirí. Bíonn seisiún mar seo ar bun Tigh Chualáin ar an gcéad Déardaoin, gach mí.


Céibh Ros a’ Mhíl

An tAire Mara, Charlie Mac Conlogue ag cur tús oifigiúil leis an obair tógála ag Ros a’ Mhíl leis an gCéibh Dhomhainmhara a fhorbairt ann.

Chuir an tAire Charlie McConalogue tús oifigiúil leis an obair ag Calafort Ros an Mhíl, áit a bhfuil Céibh Dhomhainmhara á fhorbairt ag súil go mbeifear in ann an calafort a úsáid le freastal ar an tionscadal mór fuinneamh gaoithe atá beartaithe do chósta Chonamara. Cé go bhfuil fáilte curtha ag Coiste Tacaíocht Chalafort Ros an Mhíl roimh thús a bheith curtha leis na obair, dúirt Máirtín Ó Conghaile ón gCoiste go bhfuil roinnt leasuithe á éileamh acu ar an mórphlean agus chuir siad na leasuithe sin os comhair an Aire inniu.

An t-am seo anuraidh a d’fhógair an tAire na Charlie McConalogue go raibh infheistíocht €25 milliún ceadaithe le céibh dhomhainmhara a dhéanamh le go mbeadh Ros a’ Mhíl ar chomhchéim leis Na Cealla Beaga i nDún na nGall agus le Baile Chaisleán Béarra ó dheas.

Deir Cathal Groonell ón gCoiste Tacaíochta go bhfuil “rudaí a chaithfidh tú a dhéanamh anois ionas nach mbeidh tú ag cur isteach ar an obair arís. Mar shampla tá an ciorcal casta laghdaithe sa gconradh ach caithfidh sé a bheith níos leithne ionas go mbeidh sé níos sábháilte do bháid ag tíocht isteach is amach.”

I dtuarascáil a choimisiúnaigh Údarás na Gaeltachta agus a foilsíodh an tseachtain seo, dúradh go bhféadfadh “ról rí-thábhachtach” a bheith ag Ros a’ Mhíl i bhforbairt an fhuinnimh gaoithe amach ó chósta na hÉireann. Aibreán na bliana seo chugainn a mheastar a bheas an chéibh dhomhainmhara críochnaithe.


Scéal Rugbaí

Ceathrar Imreoirí Óga Rugbaí

Ceathrar buachaillí óga as ceantar Chois Fharraige, a bhí ar fhoireann bhuacach rugbaí Corinthians faoi 14 i gCraobh Chonnachta 2022/23. Fuair siad an ceann is fearr ar Shligeach leis an scór 21 – 5 i gcluiche ceannais Chonnacht a imríodh i dTuaim le gairid.

Sa bpictiúr, ó chlé: Fionnán Ó Neachtain, Eoin Ó Gionnáin, Rónán Ó Neachtain agus Jamie Ó Diollúin.

Bhí ceathrar buachaillí ó Chois Fharraige ar fhoireann rugbaí Corinthians faoi 14, ar éirigh leis Craobh Chonnacht a thabhairt leo sa gcluiche ceannais a imríodh le gairid i dTuaim, nuair a bhuail siad foireann as Sligeach leis an scór 21 – 5. Fionnán Ó Neachtain, ó Bhaile na hAbhann, a scóráil an chéad úd do na Gaillimhigh. D’aimsigh siad dhá úd eile agus ba é an Captaen, Eoin Ó Gionnáin, ón gCathair, ar éirigh leis na scóranna eile a shlánú lena chiceanna. Bhí ról lárnach ag Jamie Ó Diollúin agus ag Rónán Ó Neachtain sna scóranna eile a aimsíodh.


Lotó na mBreathnaigh

I Lotó Chumann Micheál Breathnach na seachtaine seo caite bhí €4,600 sa bPota Óir, ach ní raibh aon bhuaiteoir ann. Na huimhreacha a tarraingíodh: 2, 3, 10, 31.

Tarraingíodh ceithre ainm as an hata, le €25 ag dul do chaon duine acu:

Ruairí Ó Curraoin, Cnocán Glas;

Seán Lydon, Sailethúna;

Áine Uí Fhátharta, Na hAille, Indreabhán;

Eoin Durkin, f/ch Tigh Durkin, Baile na hAbhann.

An Poitín Stil, a fuair duais an díoltóra.

€4,700 atá sa bPota Óir do tharraingt na seachtaine seo.


Torthaí Spóirt na Seachtaine

• Peil (Sóisear): Ml. Breathnach 0 – 12, An Spidéal 0 – 10.

• Peil (Coláistí): Col Chroí Mhuire, An Spidéal 2 – 14, Presentation College, Headford 1 – 07.

• Sacar (Roinn II): Bearna/Na Forbacha 1, Colga B 2.

• Sacar (faoi 21): Bearna/Na Forbacha 5, Corrib Celtic 2.

• Sacar (faoi 17): Mac Dara 4, Knocknacarra B 3.

• Sacar (Cailíní f17): Bearna/Na Forbacha 1, Salthill Devon 4.

• Sacar (faoi 16): Bearna/Na Forbacha 2, Maree/Oranmore 4.

• Sacar (faoi 15): Bearna/Na Forbacha 3, Loughrea 0.

• Sacar (faoi 15): Bearna/Na Forbacha B 4, Tuam Celtic B 0.

• Sacar (Cailíní faoi 15): Bearna/Na Forbacha 3, Athenry 3.

• Sacar (faoi 14): Bearna/Na Forbacha B 1, West Coast Utd. 2.

• Sacar (Cailíní f13): Bearna/Na Forbacha B 0, Colga B 1.

• Sacar (faoi 13): Bearna/Na Forbacha 2, Cregmore/Claregalway 2.

• Sacar (faoi 13): Bearna/Na Forbacha B 3, Merlin Woods B 2.


1 Márta 2023