Cartlann Nuachta: 3 Márta 2021

Trathnóna Breá Earraigh

Tráthnóna Breá in Indreabhán, Márta 2021

Lánmhara ag Sleamhnán an Locháin Bhig, Trathnóna Breá Earraigh ar an Luan seo caite


Hup an Baile s’Againne!

Hup an Baile s'Againne 2021

Tá an fhéile Traidphicnic deich mbliana ar an bhfód i mbliana agus, mar chuid den cheiliúradh, tá an togra “Hup an Baile s’Againne!” seolta anois ag Coiste Traidphicnic.

Is clár ilghnéitheach é “Hup an Baile s’Againne!” a bhfuil sé mar aidhm aige spéis sna bailte áitiúla a spreagadh.  Déanfar ceiliúradh ar na traidisiúin, ar an gceol, ar an stair, ar an ealaín, ar an tírdhreach sna bailte agus, níos tábhachtaí ná rud ar bith eile, ar na daoine atá ina gcónaí sna bailte s’againne.  Tá Traidphicnic ag iarraidh ar chuile bhaile a laochra agus a seoda féin a aimsiú ina n-áit chónaithe féin.

Beidh muid ag tumadh i domhan Tik Tok don chéad ghné de “Hup an Baile s’Againne!”.  Tá muid ag iarraidh lucht éisteachta nua a mhealladh agus chuige sin tá muid le píosaí d’amhráin, de dhamhsaí agus d’fhoinn a uaslódáil.

Tá ‘Seoda Áitiúla’ mar chuid den chlár “Hup an Baile s’Againne!” agus é dírithe ar scoláirí idirbhliana ó Bhearna go Carna a spreagadh le dul sa tóir ar scéalta, ar fhoinn, ar stair áitiúil agus ar bhéaloideas, ina mbaile féin.  Iarrtar ar chuile ghrúpa saothar oibre a thaifeadadh nó píosa físiúil a chruthú ina ndéanfar ceiliúradh ar a mbaile féin.  Roinnfear na taifeadtaí uilig ar chlár na féile ar chainéal You Tube Traidphicnic agus ar na hardáin eile atá againn ar na meáin shóisialta.

Sén togra ‘Óg agus Aosta’ an ghné dheireanach de “Hup an Baile s’Againne!”.  Tá Traidphicnic ag súil go spreagfaidh sé comhrá agus caint idir na glúnta agus go gcuirfidh an dream óg aithne ar mhuintir an bhaile s’acu féin.

Leis na gnéithe éagsúla de “Hup an Baile s’Againne”, bheadh súil againn cartlann a chruthú do na glúnta atá againn agus do na glúnta amach romhainn le go mbainfidh siad sult astu agus go bhfuighfidh siad léargas ar an gceol agus ar an traidisiún atá beo ó Bhearna go Carna sa mbliain dhúshlánach seo 2021.


‘An Ghaeltacht faoi Bhláth’

An Garraí Glas in Indreabhán

Tá an aimsir bhreá againn faoi dheireadh agus daoine ag caint ar an earrach: feamainn a bhailiú, fataí agus glasraí a chur.  Trí scór bliain ó shin bhíodh Cois Fharraige brata le tithe gloine agus Scéim na dTrátaí faoi lán seoil.  Anois is tolláin plaisteacha atá le feiceáil.

Ó thosaigh Covid tá níos mó ama ag daoine tabhairt faoina gcuid torthaí is glasraí féin a fhás.  Le cúnamh a thabhairt dóibh agus comhairle a chur orthu beidh cúrsa saor in aisce le fáil ar zúm, eagraithe ag an hOifigigh Pleanála Teanga.

Ar an Máirt seo chugainn, 9 Márta, ag 7.30pm, sé Aongus Ó Coisdealbha ón nGarraí Glas in Indreabhán a bheas ag cur comhairle faoi fhás glasraí.

Níl aon chostas i gceist ach iarrtar ar dhaoine clárú roimh ré tré ríomhphost a sheoladh chuig optchoisfharraige@nullgmail.com.  Cuirfear ainm chuile rannpháirtí ar aghaidh le duais sheachtainiúil a bhuachan.


Cumann Micheál Breathnach

Cumann Mícheál BreathnachTá an clárú do Chumann Micheál Breathnach oscailte don séasúr 2021.  Iarrtar ar dhaoine atá ag iarraidh dul chun páirce i mbliana clárú ar líne chomh luath agus is féidir tré dul ag an suíomh https://member.clubforce. I

Tá sé an-tábhachtach go mbeadh ainmneacha, dátaí breithe agus uimhreacha gutháin díreach ceart, mar úsáidfear an t-eolas seo ar chóras an C.L.G.  Caithfidh gach imreoir a bheith cláraithe sula dtabharfar cead traenála agus imeartha.

Tá míle fáilte roimh ghasúir a rugadh i 2015 (sé bliana d’aois i mbliana) agus roimhe sin ach ní mhór tuismitheoir amháin ar a laghad a bheith cláraithe mar bhall den chumann, le gasúr a chlárú sa gclub.

Nuair a bheas na srianta Covid maolaithe beidh an traeneáil ag tosú ar ais do na fóirne go léir, idir Iománaíocht, Peil na bhFear agus Peil na mBan.

An tseachtain seo bhí €10,000+ sa bpota óir ag Lotó Chumann Micheál Breathnach.


Ionad Príomhúil Sláinte don Spidéal

Daithí Ó Cualáin FF (pic: Seán Ó Mainnín)Bhí sé le fógairt ag an gComhairleoir Daithí Ó Chualáin (ar chlé) ar Raidió na Gaeltachta an tseachtain seo gur gearr go mbeidh an HSE ag cur isteach ar chead pleanála le Ionad Príomhúil Sláinte a thógáil as an nua sa Spidéal, le freastal ar Chois Fharraige.  Faoi aon díon amháin bhí go leor cineálacha seirbhísí sláinte ar fáil, x-ghathú san áireamh.  Cé nár luaigh sé an áit a mbeidh an t-ionad á thógáil bhí sé le tuiscint go bhfuil suíomh feiliúnach aimsithe.

Beidh an tIonad Príomhúil Sláinte á reáchtáil mar Pairtnéireacht Príobháideach-Poiblí, sa méad is go mbeidh forbróir ag tógáil an ionaid agus go mbeidh sé ar léas fadtéarmach ag an HSE ar feadh tréimhse 25 bliain nó mar sin.

Tá an HSE ag scrúdú roinnt láthair sa Spidéal a bheadh feiliúnach anois le ionad cúram príomhúil a chuir ar fáil ann, mar a dúradh leis an gComhairleoir Contae Daithí Ó Cualáin ag cruinniú fóram sláinte an iarthair an tseachtain seo caite.

Deireann an Comhairleoir Daithí Ó Cualáin gurb é an buntáiste atá le Ionad Príomhúil Sláinte don pobail ná go mbíonn na seirbhisí sláinte agus sóisialta ar fad atá le fháil taobh amuigh den ospidéal ar fáil in aon láthair amháin: doctúir teaghlaigh, altraí poiblí, fisiteiripe, teiripeoir saothair agus líon mór seirbhisí eile.  I dTuaim, mar shampla, tá sé i gceist seirbhís x-ghathaithe a chuir ar fháil san ionad sláinte príomhúil.  “Áis iontach a bheadh anseo do phobail Chois Fharraige agus tá mé dóchasach má dhéantar i gceart é, le comhairle ceart leis an bpobail agus na dochtúirí atá ag rith an ionaid, go mbeidh ionad den scoth ar fháil do phobail an cheantar do na blianta atá amach romhainn.”


Coláiste Lurgan

An Club Óige i gColáiste Lurgan 2016

Tá cead pleanála á chuartú ag Coláiste Lurgan le puball mór a thógáil sa ngarraí taobh thoir den abhann ar Bhóthar Bhaile na mBroghach.  Bheadh sé i gceist an puball mór a úsáid le haghaidh scoláirí ag tíocht le chéile sa tráthnóna.  Glactar leis nach mbeidh an foirgneamh in úsáid an samhradh seo agus tá srian mór curtha leis na huimhreacha a bheas Coláiste Lurgan in ann a thógáil dá bharr sin.

Ach mar gheall ar chomh mall is atá ísliú ag tíocht ar an líon cásanna Covid i measc an phobail, tá seans láidir ann nach mbeidh aon scoláirí Gaeilge ag tíocht chuig Cois Fharraige an samhradh seo, don darna bliain as a chéile.

Idir an dá linn socraíodh ag cruinniú míosúil a bhí ag Cumann Forbartha Chois Fharraige ar an Luan seo caite go gcuirfí litir eile ón gCumann Forbartha chuig Údarás na Gaeltachta agus chuig Roinn na Gaeltachta ag iarraidh ar an dá eagraíocht brú ar aghaidh leis an iarratas pleanála chun an ‘Ionad Oideachais agus Óige’ a thógáil ar shuíomh Choláiste Lurgan agus chun a chinntiú go mbeidh ‘Hup Óige’ ann, a bheas ar fáil ar feadh na bliana mar Ionad Óige do cheantar Chois Fharraige.


Club Leabhar Chois Fharraige

Íbíotsa - Ó Finneadha

Beidh an chéad teacht le chéile eile ar líne ag Club Leabhar Chois Fharraige ar an gCéadaoin seo chugainn, 10 Márta, ag 8.00pm, chun an leabhar ‘Íbíotsa’ leis an údar ón Spidéal, Labhrás Ó Finneadha, a phlé.  Le páirt a thógáil sa bplé ar líne faoin leabhar ar an oíche, ní mór ríomhphost a sheoladh chuig clubleabharcf@nullgmail.com agus cuirfear nasc Zúm ar ais chugat ar an lá.


Gearrscéalta Uí Chadhain

Ar an Domhnach seo caite ghlac grúpa maith páirt sa seisiún ar zúm faoin ngearrscéal le Máirtín Ó Cadhain, Ciumhais an Chriathraigh, ón leabhar Cois Caoláire.

Sí Peigí Ní Chonghaile a roghnaigh an scéal agus a threoraigh daoine tríd an scéal cumhachtach.

Tá deireadh ag tíocht leis an tsraith, a bhí eagraithe ag an Oifig Pleanála Teanga do cheantar Chois Fharraige.

Reachtálfar an seisiún deireannach seachtain ón Domhnach seo, nuair a bheas Pádraig Ó Laighin sa gcathaoir. Cé Acu?, a foilsíodh sa gcnuasach An tSraith ar Lár (1967), an scéal atá roghnaithe ag Pádraig.

Chun páirt a ghlacadh sa bplé níl le déanamh ach an scéal a léamh agus an nasc Zúm a fháil ó Khatie Ní Loingsigh ag optchoisfharraige@nullgmail.com.


Printíseachtaí

udaras-logoNíor mhiste a mheabhrú gurb é an Aoine beag seo, 5 Márta, an spriocdháta le chur isteach ar na scoláireachtaí atá á dtairiscint ag an Údarás do chainteoirí líofa Gaeilge ón nGaeltacht, ar mian leo tabhairt faoi phrintíseacht.  Is féidir an scoláireacht a úsáid i réimse leathan printíseachta, idir na ceardanna traidisiúnta agus cineálacha oibre a bhaineann le ríomhaireacht agus IT.

Is féidir tuilleadh eolais agus foirm iarratais a fháil ar líne ag www.udaras.ie.


Scáthláin Bus i gCois Fharraige

Scathlán Bus 2021

An cineál scáthlán bus atá An Cumann Forbartha ag iarraidh a chur ar fáil, le airgead ó Pháirc Ghaoithe na Gaillimhe.

Tá iarratas déanta ag Cumann Forbartha Chois Fharraige ar Pháirc Gaoithe na Gaillimhe, chun trí cinn de scáthláin bus a thógáil i gceantar Chois Fharraige, le freastal ar dhaoine a bhíonn ag fanacht taobh an bhóthair chun an bus 424 a fháil le dul soir chuig An Spidéal nó go Gaillimh.  An trí áit atá piocaithe amach ag an gCumann Forbartha ná ag bun Bhóthar na Seán ar an Teach Mór, taobh amuigh de Sheanscoil Sailearna agus taobh amuigh de Shéipéal an Chnoic.  Bheadh sé mar rún ag an gCumann Forbartha trí scáthlán bus eile a dhéanamh an chéad bhliain eile, ach an maoiniú a fháil agus suíomhanna feiliúnacha a aimsiú i gCorr na Rón, An Choill Rua agus Sailethúna.

Tá iarrta ag an gCumann Forbartha ar Údarás na Gaeltachta a chinntiú go mbeidh scáthlán bus don phobal mar chuid den fhorbairt atá beartaithe a dhéanamh ar an suíomh ag Coláiste Lurgan.

Tá iarratas déanta chomh maith ag Comhlacht Forbartha an Spidéil ar cheann a thógáil sa Spidéal, an áit a bhfuil an Stad Bus in aice an droichid.

Deireann an Cumann Forbartha agus Comhlacht Forbartha An Spidéil go mbeadh níos mó fonn ar dhaoine na carranna a fhágáil sa mbaile agus taisteal go Gaillimh ar an mbus poiblí, mura mbeadh orthu seasamh sa mbáisteach agus iad ag fanacht ar an 424 aniar ón gCeathrú Rua.

Chomh maith le sin, tá go leor seandaoine a bhfuil an pas acu le haghaidh saorthaisteal ach go mbeadh sé míshláintiúil dóibh a bheith ina seasamh ar feadh cúig nó deich nóiméad ar thaobh an bhóthair sa mbáisteach.


ÉireComposites agus SpásTaistil

ÉIreComposites

ÉireComposites i mBun Oibre

Dea-scéal eile ann an tseachtain seo faoin gcomhlacht ÉireComposites Teoranta.  An tseachtain seo caite tuairiscíodh sa gcolún seo go raibh na lanna taoile is láidre ar domhan déanta agus tástáilte ag an gcomhlacht ag an monarcha ar an gCoill Rua.  An tseachtain seo tá ÉireComposites in ann a fhógairt go bhfuil conradh sínithe ag an gComhlacht le comhlacht as an mBeilg chun sciatha solais a dhearadh agus a tháirgeadh le bheith mar dhlúthchuid de shatailít ALTIUS le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa.

Beidh ÉireComposites, atá lonnaithe i gCois Fharraige le beagnach scór bliain anois, i mbun déantúsaíochta ar na sciatha seo a chuirfidh bac ar sholas fhánacha cur isteach ar threalamh optúil na satailíte.  Táthar ag súil go lainseálfar an satailít ag deireadh na bliana 2023.  Déanfaidh sé taighde ar an ózón strataisféarach agus ar gháis eile san atmaisféar.

Cliantchomhlacht de chuid Údarás na Gaeltachta atá ann, lonnaithe san eastáit atá ag an Údarás ar an gCnoc.  Ag labhairt faoin bhfógra dúirt Mark de Faoite, Stiúrthóir Fiontraíochta, Fostaíochta & Innealtóireachta Údarás na Gaeltachta, go bhfuil an tÚdarás ‘thar a bheith mórtasach as a bheith ag tacú leis an gcomhlacht seo atá ag cur le forbairt eacnamaíochta an réigiúin le poist ar ardchaighdeán i gceantar Gaeltachta.  Tá ríméad orainn go mbeidh trealamh déanta sa nGaeltacht ag dul chuig an spás.’

Thart ar 60 duine atá fostaithe ag an gcomhlacht ar an gCoill Rua.


3 Márta 2021