Cartlann Nuachta: 30 Nollaig 2020

Vacsaín ar an mBealach

Ní bheidh aon áiféal ar dhaoine slán a fhágáil le 2020, bliain an Covid ach is léas dóchais é go bhfuil an vacsaín in aghaidh na haicíde ar an mbealach. Fógraíodh ag tús na seachtaine go mbeidh an vacsaín á chur ar fáil do na hoibrithe is do na seandaoine sa teach banaltrais sa gCeathrú Rua ar an 14 Eanáir.

Beidh an vacsaín ar fáil in Áras Chois Fharraige, An Spidéal, ar an 28 Eanáir.


Luaithreach Tom Leonard á Scaipeadh

Slua-ag-ocáid-Tom-Leonard-Lá-Stiofáin-2020

Cairde le Tom Leonard R.I.P, a bhailigh le chéile lena dheartháir Vincent, ag Sean Chéibh An Spidéil ar Lá ‘le Stiofáin, i gcuimhne ar Tom, a bhásaigh sa Spidéal go tobann mí Lúnasa seo caite.

Lá ‘le Stiofáin leagadh luaithreach Tom Leonard isteach in Abhainn an Spidéil, le tabhairt amach go Cuan na Gaillimhe. A dheartháir Vincent a leag luaithreach a dhearthár san abhainn. Bhí aithne mhaith ar Tom Leonard sa Spidéal, áit a raibh cónaí air le roinnt mhaith blianta. Bhásaigh sé go tobann i ngan fhios, le linn dianghlasáil Covid. Bhailigh grúpa dá chuid cairde ar Dhroichead an Spidéil nuair a bhí a luaithreach á chur san abhainn. Ina dhiaidh sin shiúladar síos chomh fada leis an tSeanchéibh, áit ar casadh cúpla amhrán i gcuimhne ar Tom. Suaimhneas síoraí leis.


Coláiste Lurgan: Léas Dóchais

An tseachtain seo caite tugadh le fios go bhfuil dréacht den chomhaontú idir Údarás na Gaeltachta agus Coláiste Lurgan curtha ar fáil anois d’aturnae an choláiste, Seán Ó Cearbhaill. Is cosúil go bhfuil Coláiste Lurgan ag fanacht ó mhí Lúnasa seo caite ar an dréacht den chomhaontú.

Is comhartha beag dóchais é go bhfuil dréacht den chomhaontú curtha ar fáil anois. Más féidir leis an dá thaobh tíocht ar shocrú faoin gcomhaontú, tá dóchas ann go mbeifear in ann bualadh ar aghaidh agus an t-iarratas ar chead pleanála a chur os comhair an Chomhairle Chontae réasúnta luath.


Míolta Móra Amach ón Trá Mhór

Tuairiscíodh gur facthas dhá mhíol mór dronnach thart ar 1000m amach ón Trá Mhór, Coill Rua, Indreabhán, ar an Luan seo caite.

Le linn an tsamhraidh bhí míolta móra le feiceáil idir Cor an Chaisleáin, Indreabhán agus Árainn.


Nuachtlitir Thearmann Éanna

Tearmann Éanna Teo. LogoTá Nuachtlitir Thearmann Éanna ar fáil anois i siopaí i gCois Fharraige. Tugann an Nuachtlitir eolas leathan faoin obair a bhíonn ar bun ag an gcomhlacht Tearmann Éanna Teo.

Le bliain anuas tháinig athraithe suntasacha ar fhoireann bainistíochta agus ar Bhord Stiúrtha Thearmann Éanna. Ceapadh Micheál Ó Dubhín mar bhainisteoir nuair a d’éirigh Peigí Uí Chéidigh as le post an bhainisteora a thógáil le Comharchumann Sailearna Teo. Chomh maith leis sin, tá cúigear nua tagtha ar an mBord Stiúrtha. Sa gcathaoir tá Máirtín Ó Conghaile ón Trá Bhán, Bairbre Uí Loingsigh atá ina Rúnaí ar an mBord Stiúrtha agus sí Máire Bhreathnach atá ina Cisteoir.

Peadar Mac an IomaireGlactar buíochas sa Nuachtlitir le Peadar Mac an Iomaire (ar dheis) as an tréimhse fada a thug sé don eagraíocht. Tháinig deireadh lena thréimhse ar an gCoiste Stiúrtha mí Meitheamh seo caite. Glactar buíochas chomh maith le Peigí Uí Chéidigh as an obair a rinne sí mar bhainisteoir ar an gcomhlacht.

Ta scór teach ag Tearmann Éanna ar an Tulach agus tá dhá theach déag i dTearmann Éanna, trasna ó Choláiste Lurgan, scéim a raibh baint lárach ag Cumann Forbartha Chois Fharraige lena bhunú.

Nuair a bheas Teach an Phosta in Indreabhán réitithe amach go luath sa mbliain 2021 beidh ceithre árasán ann ar fáil le líonadh: péire le dhá sheomra leapan agus péire le seomra leapan amháin. Le ainm a chur ar an liosta do na hárasáin is féidir glaoch ar an oifig ag an uimhir 091 5055540.


Bóthar Nua Chois Fharraige?

Bóthar Chois Fharraige R336

Bóthar Chois Fharraige, an R336.

Tá an cheist dúisithe aríst ag comhairleoirí Chonamara ar cheart an bóthar atá ann a fheabhsú don trácht atá air, nó ar cheart airgead a chaitheamh ar bhóthar nua as an bpíosa a dhéanamh idir Bearna agus Ros a’ Mhíl.

Tá an cuma ar an scéal go bhfuil ceist an bhóthair nua siar Conamara á ardú arís. Ag cruinniú a bhí ag na comhairleoirí chontae do cheantar Chonamara roimh an Nollaig, glacadh d’aonghuth le rún ón gComhairleoir Dáithí Ó Cualáin go mba cheart don Chomhairle Chontae scríobh chuig An Roinn, ag lorg cead le tús a chur in athuair le measúnú stráitéiseach a dhéanamh faoi bhóthar nua as an bpíosa a thógáil idir Bearna agus Ros a’ Mhíl.

Caitheadh go leor airgid cheana ar staidéar a dhéanamh ar bhealaí éagsúla a d’fhéadfaí a úsáid le bóthar nua a dhéanamh. Bhí suas le seacht mbealach éagsula roghnaithe ag poinnte amháin agus curtha ar mhapa, ach ní raibh na comhairleoirí sásta glacadh le aon cheann acu, ar chúiseanna éagsúla. Mar bharr ar an donas, bhí an talamh ar chaon taobh de na bealaí a bhí ar an mapa reoite ó thaobh tithíochta agus cead pleanála á dhiúltú dá bharr i gCois Fharraige. Sa deireadh shocraigh comhairleoirí Chonamara, ag cruinniú mí Feabhra 2019, na bealaí a bhaint den mhapa le talamh a shaorú aríst le aghaidh cead pleanála.

Daithí Ó Cualáin FF (pic: Seán Ó Mainnín)Dúirt Dáithí Ó Cualáin (ar dheis) ar Raidió na Gaeltachta roimh an Nollaig gur botún a bhí ann na bealaí ar fad a bhaint ón mapa ag an am. Maidir leis an bóthair atá ag freastal ar Chois Fharraige, dúirt sé go mbeadh imní air, dá gcaithfí an iomarca airgid ar an R336, go mbeadh drogall ansin ar an gComhairle Chontae tabhairt faoi bhóthar nua a dhéanamh ó Bhearna go Ros a’ Mhíl.

Beidh Plean Forbartha nua do Chontae na Gaillimhe le ullmhnú an chéad bhliain eile agus le tíocht i bhfeidhm 2022. Beidh na aighneachtaí éagsúla a seoladh isteach Meán Fómhair seo caite faoin bPlean Forbartha nua, á scrúdú ag cruinniú speisialta a bheas ag an gComhairle Chontae ar an Luan seo chugainn, 4 Eanáir, i gCor an Dola.

In aighneacht a seoladh ag an gComhairle Chontae faoin bPlean Forbartha, mhol Cumann Forbartha Chois Fharraige go mba cheart an R336 a fheabhsú ó thaobh sábháilteachta dhó agus go mba cheart scáthláin a thógáil do dhaoine a bhíonn ag fanacht ar an mbus ag dul go Gaillimh. Mhol an Cumann Forbartha chomh maith seachbhóthar timpeall ar shráidbhaile An Spidéil a bheith mar chuid de Phlean Forbartha an Chontae 2022-28, leis an mbrú tráchta sa sráidbhaile a laghdú.


Kevin O’Hara ar Fhoras na Gaeilge

Foras na gaeilgeFógraíodh i gcaitheamh na seachtaine go bhfuil Kevin O’Hara ón Spidéal ainmnithe ag Sinn Féin ar bhord Fhoras na Gaeilge.

Sheas Kevin mar iarrthóir faoi bhrat Shinn Féin sna toghcháin áitiúla 2019 agus d’éirigh leis 509 vóta a fháil.

Ó shin is minic é ina urlabhraí de chuid Shinn Féin ar Raidió na Gaeltachta.

Tá sé fostaithe le Údarás na Gaeltachta faoi láthair, ag plé le scéimeanna fostaíochta a reáchtáltar faoi choimirce an Údaráis.


30 Nollaig 2020