Cois Fharraige: An Scéal is Nuaí

11 Nollaig 2019


Ceiliúradh 90 Bliain ag Brian

Coinneal na 90 bliain á shéideadh ag Brian Ó Baoil

Brian Ó Baoill ón Teach Mór in éindí le grúpa mór ceoltóirí óga ó cheantar Chois Fharraige ag ócáid i dTigh Chualáin, An Choill Rua, chun a bhreithlá a cheiliúradh leis agus é 90 bliain d’aois.

Ar feadh na mblianta rinne Brian agus a bhean Betí obair mhór le Club Óige Lurgan, club óige atá ann i gcónaí.

[Pic: Seán Ó Mainnín]

Tá 90 bliain slánaithe ag Brian Ó Baoill, An Teach Mór, agus rinneadh an ócáid a ceiliúradh ar an Satharn seo caite, Tigh Chualáin, Coill Rua. I láthair bhí a chlann, a chomharsain agus a chairde. Tháinig Brian go Cois Fharraige le dul ag obair le Gaeltarra Éireann sna 1970idí agus lonnaigh sé ar Bhóthar an Tí Mhóir. Ar feadh na mblianta bhí baint an-mhór aige féin le Cumann Forbartha Chois Fharraige. Rinne sé féin agus a bhean Betí blianta fada a chaitheamh le obair go deonach i mbun eagrúcháin ar Chlub Óige Lurgan agus tá rath ar an gclub ó shin.

Ba dheas mar a bhí grúpa mór ó Chlub Óige Lurgan agus ó Cheoltóirí Óga Chois Fharraige i láthair ag an ócáid ar an Satharn le ómós a thaispeáint don fhear a rinne a chion féin ar son an cheantair.

Guíonn muid blianta fada eile inár measc.

Tá alt spéisiúil le Brian, a foilsíodh in Biseach 2006, faoin tréimhse a chaith sé i bPríosún Muinseo in 1985 de bharr nach raibh sé sásta ceadúnas teilifíse a cheannach, chomh maith le pictiúirí a rinne sé féin ag an am: Agóid i gCois Fharraige.

Brian Ó Baoill - Ceoltóirí Óga Chois Fharraige

Brian ag ceiliúradh a lá breithe ag ócáid i dTigh Chualáin ar an Satharn seo caite.

Tá 90 bliain slánaithe ag Brian agus rian fágtha aige féin agus a bhean ar Chois Fharraige, de bharr a gcuid oibre le Club Óige Lurgan agus le Cumann Forbartha Chois Fharraige.

[Pic: Seán Ó Mainnín]


Amchlár BUS 424

Tá an t-amchlár nua don bhus 424, chomh fada is a bhaineann sé le ceantar Chois Fharraige, curtha ar fáil i nGaeilge ag Cumann Forbartha Chois Fharraige. Insíonn amchlár an Chumann Forbartha amantaí na mbusanna uilig a thaistealaíonn ó Ghaillimh chomh fada siar le Casla agus an Cheathrú Rua.

Ní raibh an Cumann Forbartha sásta go raibh a dhóthain eolais ag daoine faoi na hathraithe atá curtha ó thús na míosa ar an amchlár agus beartaíodh leagan Gaeilge a fhoilsiú is a scaipeadh in áiteacha poiblí sa gceantar idir Bearna agus an Cheathrú Rua.

Cé go bhfáiltíonn Cumann Forbartha Chois Fharraige roimh na busanna nua atá curtha ag Bus Éireann ar bhóthar Chois Fharraige, go speisialta na busanna tráthnóna, tá an Cumann Forbartha den tuairim go bhfuil na táillí ró-dhaor ar an 424 agus go mba cheart iad a laghdú leis an mbus a dhéanamh níos tarraingtí do dhaoine. Creideann an Cumann Forbartha chomh maith go bhfuil sé thar am cupla scáthlán bus a thógáil ar Bhóthar Chois Fharraige, le nach mbeidh ar dhaoine fanacht ar an mbus sa mbáisteach.

Tá an leagan Gaeilge den amchlár nua le fáil mar PDF anseo: Amchlár Nua 424.


Coláiste Chroí Mhuire Abú!

Coláiste Chroí Mhuire - Díospóireacht Sinsear.

An fhoireann sinsear díospóireachta ó Cholaiste Chroí Mhuire, ar éirigh leo an tseachtain seo caite cáiliú le dul ar aghaidh go Craobh na hÉireann i gComórtas Díospóireachta Uí Chadhain, a reáchtálann Gael Linn.

Ó chlé: Cainnear Nic Réamoinn, Oisín Ó Coisdealbha agus Seán Ó Gallchobhair.

D’éirigh leis an bhfoireann díospóireachta ó Choláiste Chroí Mhuire, an Spidéal, fáil tríd go dtí an Chraobh Náisiúnta i gComórtas Díospóireachta Uí Chadhain 2019 i nGrád na Sinsear, sa gcomórtas leathcheannais, a reáchtáladh i Luimneach an tseachtain seo caite agus d’éirigh le fóirne ón Scoil Chuimsitheach ar an gCeathrú Rua dul tríd i nGrád na Sinsear agus i nGrád na Sóisear.

Ar Fhoireann Sinsear an Spidéil bhí Cainnear Nic Réamoinn, Oisín Ó Coisdealbha agus Seán Ó Gallchobhair.

Ar Fhoireann Sinsear Na Ceathrú Rua bhí Caoimhe Ní Thuathail, Anna Nic Dhonncha agus Anna Ní Laoi.

Ar Fhoireann Sóisear Na Ceathrú Rua bhí Mikayla Ní Chuanaigh, Ailbhe Ni Mhurchú agus Aedín Ní Mháille.

Ag deireadh Eanáir beidh an fhoireann sinsear ón Spidéal agus an dá fhoireann, sinsear is sóisear, ón gCeathrú Rua ag dul ar aghaidh go Craobh na hÉireann i gComórtas Díospóireachta Uí Chadhain, a reáchtálann Gael Linn.


Dhá Leabhar Nua Seolta

Thar_na_Tonnta_le_Beairtle_Ó_ConaireBhí slua breá i láthair nuair a seoladh dhá leabhar nua de chuid Cló Iar-Chonnacht i dTigh Chualáin, An Choill Rua, ar an Domhnach seo caite.

Sheol Caitlín Ní Chualáin an leabhar nua gearrscéalta An Diabhal Déanta le Joe Steve Ó Neachtain agus sheol Seán Ó Coistealbha úrscéal nua Thar na Tonnta le Beairtle Ó Conaire.

As an gCré Dhubh i bParóiste an Chnoic Joe Steve agus is fada cáil air mar scríbhneoir cumasach, a bhfuil idir drámaí, filíocht, gearrscéalta agus úrscéalta leis foilsithe thar na blianta.

Tuilleadh eolais faoin leabhar anseo: An Diabhal Déanta le Joe Steve Ó Neachtain.

Is as Ros Muc do Bheairtle Ó Conaire, a bhfuil cónaí air le fada ar an bPáirc, an Spidéal, agus fear na Páirce a rinne an seoladh dhó. Chaith Beairtle na blianta ina phríomhoide ar Scoil na mBuachaillí ar an Spidéal. Ní hé seo an chéad leabhar óna pheann mar tá cnuasaigh breá gearrscéalta foilsithe roimhe seo agus úrscéalta leis chomh maith.

Tuilleadh eolais faoin leabhar anseo: Thar na Tonnta le Beairtle Ó Conaire.


Feachtas faoi Thoghchán an Údaráis

udaras-logoTá feachtas ar bun ag Cumann Forbartha Chois Fharraige chun toghchán Údaráis na Gaeltachta a thabhairt ar ais. Bhíodh toghchán ann ón uair a bunaíodh an tÚdarás ceathracha bliain ó shin, le ionadaithe ó phobal na Gaeltachta a thoghadh go daonlathach ar Bhord Údarás na Gaeltachta. Reáchtáladh an chéad toghchán do Bhord an Údaráis ar an Déardaoin, 12 Nollaig, 1979, agus toghadh seachtar den triúr déag ar an mBord, ina measc Pól Ó Foighil ón gCnoc agus Seán Ó Neachtain ón Spidéal.

Cuireadh deireadh leis na toghcháin 2012 de bharr an géarchéim eacnamaíochta, nó b’shin a dúradh ag an am.

Creideann Cumann Forbartha Chois Fharraige go bhfuil bearna cumarsáide oscailte sa gcaidreamh idir Údarás na Gaeltachta agus na pobail sa nGaeltacht, nuair nach bhfuil aon bhall tofa ar bhord na heagraíochta a thuilleadh. Tá ceantar láidir Gaeltachta ag síneadh ó Dhroichead an Spidéil siar chomh fada le Leitir Mealláin agus Cárna fágtha gan ionadaíocht ar an mBord, ach tá ionadaíocht ag Uachtar Ard, ceantar atá taobh amuigh den Ghaeltacht.

Tá sé beartaithe ag an gCumann Forbartha stocaireacht a dhéanamh ar na páirtithe polaitíochta sa Dáil ag iarraidh geallúint a thabhairt go ndéanfar na toghcháin a thabhairt ar ais, tré leasú a chur ar an reachtaíocht. Cheana féin tá geallúint faighte ag an gCumann Forbartha ó Mhicheál Martin TD, ceannaire Fhianna Fáil, go ndéanfar na toghcháin dhíreacha a thabhairt ar ais, sa gcás go mbeidh Fianna Fáil ar ais sa rialtas tar éis olltoghcháin.


SHREK sa tSeanscoil

Cinema Gaelach - Shrek

Ar an Satharn seo caite bhí Seanscoil Sailearna beagnach lán nuair a taispeánadh an leagan Gaeilge den scannán iontach SHREK. Bhí an ócáid eagraithe ag Tuismitheoirí na Gaeltachta i gcomhar le Club Scannán Sailearna agus le TG4.


Ceolchoirm na Nollag i mBearna

Coinneal_na_Nollag 2019D’éirigh thar barr leis an gcoirmcheol Coinneal na Nollag i Séipéal Bhearna ar an Aoine seo caite.

Is ar mhaithe le airgead a bhailiú do Phobal Shíomóin na Gaillimhe, eagraíocht charthanachta a thugann tacaíocht agus fóirithint do dhaoine gan dídean i gCathair na Gaillimhe, a eagraíodh an ceolchoirm.

Sí Caitlín Ní Chualáin, atá ina hAmhránaí Cónaitheach Sean-Nóis in Ionad Léann na hÉireann, NUIG, a d’eagraigh an cheolchoirm.

Rinne Raidió na Gaeltachta an cheolchoirm a thaifeadadh agus beidh sé á chraoladh ar RnaG Lá Nollag ag 5.00pm.


Cluiche Leathcheannais na mBreathnaigh

M Breathnach Foireann Iománaíochta Sóisear

Foireann Iomána Chumann Micheál Breathnach

Is in aghaidh Russell Rovers as Co Chorcaigh a bheas foireann iomána Chumann Micheál Breathnach ag imirt i gcluiche leath-cheannais na gclubanna sóisear. Tá an cluiche socraithe le imirt ar an gcéad Domhnach den bhliain 2020, 5 Eanáir, i gCill Mocheallóg, Co. Luimnigh. Tá Cill Mocheallóg gar do 30 míle taobh ó dheas de Chathair Luimnigh. Má bhuaileann Na Breathnaigh an fhoireann as Corcaigh beidh siad i gCluiche Ceannais na hÉireann.


Crannchur Mór na Nollag

Cumann Mícheál BreathnachTá crannchur mór na Nollag á reáchtáil faoi láthair ag Cumann Micheál Breathnach. Beidh an deis ag an té a cheannaíonn ticéad ar €10 a bheith páirteach i dhá chrannchur: ceann áitiúil le neart duaiseanna urraithe ag gnóanna áitiúla agus ceann náisiúnta ina bhfuil Renault Clio mar phríomhdhuais ann. Tá cead ag an gclub suas le 2,500 ticéad a dhíol ar €10 an ceann agus is féidir leis an gclub an t-airgead go léir a bhailítear isteach a choinneáil don chlub. Beidh na ticéid á ndíol idir seo go ceann coicíse ag baill an chlub. Ar an Domhnach, 22 Nollaig 2019, a dhéanfar an tarraingt áitiúil i dTigh Chualáin ag 7,00pm. Beidh an tarraingt náisiúnta ar bun ar an Déardaoin, 20 Márta 2020.


Torthaí Lotó Chumann Micheál Breathnach

Ní raibh aon bhuaiteoir ar an bpota óir. Tarraingíodh na hainmneacha seo a leanas as an hata agus tá €50 an duine ag dul dóibh:

Tina Curran, Coill Rua.

Shaun Coyne, An Caorán.

Duais an Díoltóra: Tigh Dhurcáin.

Dearbhán Tigh Dhurcáin: James Costello, Na Creagáin.

Tá €17,800 sa bpota óir don chéad tarraingt eile.


Torthaí Spóirt

Sacar (Sóisear): Cois Fharraige 0, Mervue Utd. B 1.

Sacar (faoi 14): Bearna/Na Forbacha 0, Athenry 1.

Sacar (faoi 14): Bearna/Na Forbacha 5, Moyne Villa C 0.

Sacar (faoi 12): Bearna/Na Forbacha 4, Oughterard 6.


Nótaí Chois Fharraige

Cumann Forbartha Chois Fharraige a cuireann Nótaí Chois Fharraige le chéile chuile sheachtain don Churadh Chonnachta, a thagann amach gach Déardaoin. Fáilteofar roimh mhíreanna nuachta, pictiúirí nó eolas faoi imeachtaí, le foilsiú sa gcolún ach iad a sheoladh i bhfoirm leictreonach chuig notaicoisfharraige@nullgmail.com ar an Luan roimhré faoi 2.30pm. Is féidir an colún a léamh chomh maith ar an suíomh seo le ábhar breise.